زاگرس | واده‌نگ کورد

شووان شه‌که‌ت و کێخودا ناراضی

واده‌نگ کورد - پیرمردهای روستا وقتی می‌خواستند از کسی بگویند که هرچه تلاش می‌کند باز هم کسی از کارش راضی نیست، می‌گفتند: «شووان شه‌که‌ت و کێخودا ناراضی»؛ یعنی چوپان خسته است و کدخدا هم ناراضی.

18 مرداد 1405

انتشار «حدیقه امرای ماداکتو» پژوهشی دوازده‌ساله درباره تاریخ امرای لرستان کوچک

واده‌نگ کورد - با دکتر معین شاه ویسی پژوهشگر درباره انتشار کتاب دو جلدی «حدیقه امرای ماداکتو» اثر دکتر شهلا مظفری گفتگو کردیم؛ تاریخی که به سوالات بسیاری پیرامون حکومت اتابکان لر در منطقه وسیعی از زاگرس خصوصاً استان ایلام پاسخ داده و اسناد و گفته‌های بسیاری برای علاقمندان دارد.

15 مرداد 1405

ئەر م براێ تونم، تو چەێ منی؟

واده‌نگ کورد - گاهی هم پیش می‌آمد کسی از این همه محبت، جواب درخوری نمی‌دید. آن وقت پیرترها با گلایه می‌گفتند: «ئەر م براێ تونم، تو چەێ منی؟»؛ یعنی اگر من برادر تو هستم، تو برای من چه نسبتی داری؟ این را نه برای برادر خونی، که برای هر کسی می‌گفتند که از نان و نمک و رفاقت سهم برده بود، اما وقت همراهی، پشتش را خالی کرده بود.

24 تیر 1405

کاسه هامسا؛ وقتی همسایه، شریک سفره بود

واده‌نگ کورد - در فرهنگِ همسایگیِ مناطق زاگرس، پدیده‌ای فرهنگی با عنوانِ «کاسه‌هامسا» جریان دارد که فراتر از یک رسمِ غذایی، گواهی بر زیستِ مبتنی بر همبستگی و اعتمادِ متقابل است. در این رسم پختِ یک غذا در خانه، نه تنها پایانِ سفره‌ی خانوادگی نیست، بلکه آغازی است برای پیوندی اجتماعی که در قالبِ کاسه‌ای از خورشت، آش یا لبنیاتِ محلی، میانِ همسایگان ردوبدل می‌شود. هر وقت نام «کاسه هامسا» را می‌شنوم، بیشتر از یک رسم قدیمی، یاد روزگاری می‌افتم که همسایه فقط کسی نبود که کنار خانه‌ات زندگی می‌کرد؛ او شریک برکت سفره‌ات بود

30 خرداد 1405

پاچاهای لکی؛ داستان‌هایی که قبل از اینترنت وایرال شدند

واده‌نگ کورد - کهن‌افسانه‌های منظوم قوم لک در سیمره، قرن‌ها پیش از کتاب و شبکه‌های اجتماعی، آرمان‌های عدالت، آزادگی و نوع‌دوستی را از نسلی به نسل دیگر منتقل کردند؛ روایت‌هایی که هنوز در حافظه زاگرس زنده‌اند.

25 خرداد 1405

اگر زبان‌ها را دیجیتال نکنیم، تاریخ را خاموش می‌کنیم

واده‌نگ کُرد - در خانه‌های روستایی ایلام، در بازارهای کرمانشاه، در جشن‌ها و سوگواری‌های لرستان، صداهایی جریان دارد که قرن‌ها هویت مردم را ساخته‌اند؛ کردی جنوبی، لکی، لری، کلهری و ایلامی. اما همین زبان‌ها و گویش‌های ریشه‌دار، وقتی پایشان به دنیای دیجیتال می‌رسد، ناگهان کم‌رنگ و ناتوان دیده می‌شوند؛ نه به‌خاطر ضعف خودشان، بلکه چون هنوز کسی آن‌ها را به‌درستی وارد جهان داده نکرده است.

23 خرداد 1405

فرج علیپور، کمانچه و مرجعیت هنری

ده‌نگ لرستان - فرج علیپور، همچون برخی چهره‌های معدود موسیقی ایران، به بخشی از حافظه تاریخی مردم تبدیل شده است. مردم، صدای او را فقط نمی‌شنوند؛ با آن زندگی کرده‌اند. آوازهایش در عروسی‌ها، کوچ‌ها، سوگواری‌ها، سفرها و تنهایی‌های چند نسل جریان داشته است.

واده‌نگ تلاش می‌کند حافظه فرهنگی زاگرس را در متن ایران روایت کند

21 خرداد 1405

گفت وگو با یاسر بابایی، صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول فصلنامه و سایت «واده‌نگ کُرد»:

واده‌نگ تلاش می‌کند حافظه فرهنگی زاگرس را در متن ایران روایت کند

ده‌نگ ایلام -یاسر بابایی، صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول فصلنامه و سایت «واده‌نگ کُرد»: واده‌نگ تلاش می‌کند حافظه فرهنگی زاگرس را در متن ایران روایت کند.

20 خرداد 1405

«آواز اساطیر»؛ شاهنامه‌ای که در زاگرس هنوز نفس می‌کشد

ده‌نگ کرماشان - در میان آثار ماندگار موسیقی ایرانی، آلبوم «آواز اساطیر» شهرام ناظری را می‌توان یکی از مهم‌ترین تلاش‌ها برای پیوند دوباره شاهنامه، موسیقی مقامی زاگرس و حافظه تاریخی ایران دانست؛ اثری که تنها یک آلبوم موسیقی نیست، بلکه بازتاب بخشی از سنت شفاهی و حماسی مردمان غرب ایران است.

یادداشت و گزارش

مرتضی حاتمی گاهی یک جمله از زبان معلم، مسیر زندگی یک دانش‌آموز را تغییر می‌دهد

08 مهر 1405

یادداشت

گاهی یک جمله از زبان معلم، مسیر زندگی یک دانش‌آموز را تغییر می‌دهد

ده‌نگ‌ ایلام- عادت به مطالعه زمانی شکل می‌گیرد که دانش‌آموز، کتاب را دوست داشته باشد، با آن ارتباط برقرار و احساس کند خواندن، بخشی از زندگی اوست. در این میان، معلم می‌تواند یکی از مهم‌ترین و اثرگذارترین چهره‌ها در ساختن این عادت باشد.

مرتضی حاتمی عادت به کتابخوانی را از همان آغاز مدرسه در دانش آموزان تقویت کنید

08 مهر 1405

یک آموزگار مقطع ابتدایی:

عادت به کتابخوانی را از همان آغاز مدرسه در دانش آموزان تقویت کنید

ده‌نگ‌ ایلام- یک معلم ابتدایی معتقد است: عادت به کتابخوانی را در همان آغاز مدرسه می‌بایست در دانش آموزان تقویت کرد.

بازتعریف شعر معاصر کُردی جنوبی در «خه‌ولوان»

06 مهر 1405

بازتعریف شعر معاصر کُردی جنوبی در «خه‌ولوان»

واده‌نگ کورد - حسین شکربیگی شاعر، نویسنده و منتقد ادبی ایلامی در یادداشتی به مجموعه شعر کردی «خه‌ولوان» اثر طبع جلیل صفربیگی شاعر نام آشنای ایلامی پرداخته و معتقد است که شاعر با تجارب درخشانش در شعر فارسی، در این مجموعه شعر کردی ایلامی توانسته است بازتعریفی از شعر کردی جنوبی ارائه کند.

رائد ناصری فر نقش «گژگ که‌و» در باورهای مردم ایلام

27 شهریور 1405

نقش «گژگ که‌و» در باورهای مردم ایلام

واده‌نگ کورد - از سیاه چادر تا دهانه مشک دوغ زنی، از آینه داخل خودرو تا مچ‌بند و تزئینات خانه و گهواره نوزادان، همه جا در فرهنگ بومی محلی استان ایلام می توان «گژگ کاو» یا همان مهره کبود را مشاهده کرد.

زیبا امیدی فر حدیث طاهری، نقاشی از قروه تا معتبرترین فستیوال‌های جهانی

27 شهریور 1405

حدیث طاهری، نقاشی از قروه تا معتبرترین فستیوال‌های جهانی

واده‌نگ کورد - در بیشتر طرح هایش زن نقش پررنگی دارد. زنی که لبخند می‌زند و جهان را سبز می کند و «حدیث» انگار خودش همان زنِ نقاشی‌هایش است... انگار لحظاتی که در زندگی گذرانده را در آثارش به نمایش در می آورد.

قصه‌هایی که نباید فراموش شوند؛ روایت مریم رهنما از فولکلور پهله‌ای

24 شهریور 1405

قصه‌هایی که نباید فراموش شوند؛ روایت مریم رهنما از فولکلور پهله‌ای

واده‌نگ کورد - مریم رهنما، فولکلورپژوه اهل و ساکن شهر پهله از توابع شهرستان دهلران در استان ایلام است؛ پژوهشگری که با علاقه به زبان مادری و ادبیات پیشینیان، مسیر خود را به سمت گردآوری و ثبت ادبیات فولکلور کردی پهله‌ای برده و حاصل این تلاش تاکنون انتشار دو کتاب در این حوزه بوده است.