کردی کلهری در کرمانشاه ۵۰۰ سال قدمت دارد
کردی کلهری در کرمانشاه ۵۰۰ سال قدمت دارد
ده‌نگ کرماشان - اردشیر کشاورز پژوهشگر کرمانشاهی در گفتگویی بیان داشته که کردی کلهری در استان کرمانشاه بیش از 500 سال قدمت دارد.

در گفتگویی که از وی در سایت تبیان منتشر شده، آمده است: تا آنجا که سند یاری می‌کند، به‌وضوح می‌توان گفت که کردی کلهری بیش از پانصد سال در کرمانشاه رایج بوده. اما اینکه در تمام کردستانات رسمیت داشته، سندی در این مورد وجود ندارد.

وی افزود: عقیده دارم که لفظ کرماشان لفظی درست‌تر و به واقعیت نزدیکتر است و به این جهت سال‌هاست که در نوشتارم از این لفظ استفاده می‌کنم.

او در خصوص صحت و سقم مهاجر بودن کلهرزبانان از استان کهگیلویه و بویر احمد، اظهار داشت: آنچه که در پژوهش‌های تاریخی اعتبار دارد، داشتن اسنادی است که بر صحت و سقم یک مسئله دلالت می‌کند. به اعتقاد بنده کلهر ایل مهاجری است، ولی بر صحت مبدا مهاجرت‌شان که کهکیلویه باشد باید شک کرد.

وی ادامه داد: زبان کردی به اعتقاد بنده دارای چهار شاخه‌ی اصلی و شصت گونه‌ی گویشی است. در استان کرمانشاه سه شاخه از این چهار شاخه‌ی اصلی گویشور دارد و شاخه‌ی سوم زبان کردی نیز کردی کرماشانی است که گستره‌ی آن از اسدآباد همدان شروع می‌شود و تا آخرین شهرهای ایلام ادامه پیدا می‌کند و زیرساخت کردی کرماشانی «کردی کلهری»‌ است. چرا که به گواه تاریخ حداقل از پانصد سال گذشته تا به امروز کثرت گویشوران کلهری غیرقابل انکار بوده ‌است. و به‌علاوه بهره‌مندی این ایل از شاعران و ادیبان بنام و سخنوران شایسته خود باعث تثبیت بیشتر این گویش شده‌است.

کشاورز خاطرنشان کرد: خوشبختانه کردی کلهری این سال‌ها نیز از وجود چهره‌های ادبی نوگرا بی‌بهره نمانده است که از نمونه های آن می‌توان به عبادتیان، آهنگرنژاد، موزونی، بنفشی و… اشاره کرد که با چاپ کتاب‌های شعر در راه حفظ زبان کردی در این دیار تلاش می‌کنند.

مورخ و پژوهشگر کرمانشاهی در خصوص نام این استان توضیح داد: آنچه که همگان می‌دانند مردم عادی این شهر با واژه‌ی کرماشان اخت بیشتری دارند، ولی آنچه که در ابزارهای مکتوب رایج است لفظ کرمانشاه است. دکتر دولتشاهی در باره‌ی سابقه‌ی کاربرد کرمانشاه می‌گوید: این لفظ زمانی رسمیت یافت که ماموران دفاتر و اسناد رسمی دولتی برای نوشتن این دفاتر و اسناد به کرمانشاه آمدند و از آن تاریخ به بعد لفظ کرمانشاه رسمیت یافت. البته در بعضی از کتب تاریخی اشاره‌ای به بهرام چهارم می‌شود و علت نام گذاری آن را به ورود بهرام شاه نسبت می‌دهند که این خود جای شک و تردید دارد و خیلی از صاحبنظران آن را رد می‌کنند. دکتر کزازی معتقد است که: در گذشته معمولا هر گاه شاهی به ولایتی می‌رفت، اثری از خود به جای می‌گذاشت و حداقل سنگ نوشته‌ای از این سفر در تاریخ حک می‌شد. اما هیچ گونه سند تاریخی دال بر این قضیه وجود ندارد.

او تاکید کرد: مهم برای من این است که یک مسئله را با عقل و منطق بپذیرم. عقیده دارم که لفظ کرماشان لفظی درست‌تر و به واقعیت نزدیکتر است و به این جهت سال‌هاست که در نوشتارم از این لفظ استفاده می‌کنم.